Bank to
przedsiębiorstwo realizujące działalność usługową na rzecz osób
fizycznych, prawnych, przedsiębiorstw, instytucji publicznych, organizacji w
zakresie
-
Przyjmowania depozytów pieniężnych
-
Udzielania kredytów i gwarancji
-
Dokonywania rozliczeń pieniężnych
-
Wykonywania innych usług.
Ze
względu na cel działania banki dzielimy na:
-
Banki
komercyjne
są to takie banki, których podstawowym kryterium jest maksymalizacja zysku
(banki są spółkami S.A., Akcjonariusze spodziewają się zysku – dywidendy, gdy
zysk zbyt mały akcjonariusze mogą uciekać)
-
Banki o
celach społecznych
są to banki, które przede wszystkim kierują się takimi zasadami jak:
1. Ułatwienie
dostępu do środków finansowych po niskiej cenie określonym grupom klientów,
2. Wspieranie
określonych branż przemysłowych
3. Wspieranie
określonych regionów kraju
4. Utrzymywanie
stabilności waluty krajowej, bilansu płatniczego państwa.
Do
banków takich zaliczamy: bank Centralny, Banki Specjalne, banki Komunalne,
Kasy Oszczędności.
Z punktu
widzenia zakresu działalności banki dzielimy na:
-
Banki uniwersalne, takie, które wykonują
większość usług bankowych
-
Banki specjalne, których działalność
jest wyspecjalizowana ze względu na przedmiotowość, zakres terytorialny czy
podmiotowość.
Specjalizacja przedmiotowa polega na koncentracji przez
banki wybranych typów usług np. banki depozytowe, inwestycyjne.
Specjalizacja terytorialna polega na ograniczeniu zasięgu
banku – banki międzynarodowe, ogólnokrajowe, regionalne.
Specjalizacja podmiotowa – wyróżnia się banki
nastawiające się na obsługę określonego klienta np. Banki Rolne, banki
wybranych branż przemysłu, Kasy Oszczędności
Z punktu widzenia formy prawnej
wyróżnia się instytucje prawa publicznego oraz instytucje prawa prywatnego.
Do banków jako instytucja prawa
publicznego zalicza się Bank Centralny, Kasy Oszczędności i banki Specjalne.
Do banków jako instytucja prawa
prywatnego zalicza się banki Komercyjne i Spółdzielcze.
System
bankowy w Polsce tworzą:
- Bank
Centralny (NBP),
- Banki
Komercyjne,
- Banki
Spółdzielcze,
- Banki
Państwowe
- Oraz
system powiązań miedzy nimi.
Do 1989 r. w Polsce działał NBP, PKO BP, PKO S.A., BGK,
oraz Banki Spółdzielcze.
Po 1989 r. zaczęły powstawać nowe prywatne banki, musiały
się do tej nowej sytuacji przystosować banki i stworzyć prawdziwy system
bankowy.
W listopadzie 1989 r. powstała Ustawa: Prawo Bankowe i ustawa o NBP z
tego samego roku uporządkowały sytuację na rynku bankowym.
Odbyła się „ pierwotna
akumulacja kapitału:, Kto złapie to jego”.
Nowy kapitał powstawał na drodze
spółek nomenklaturowych ( kadra kierownicza z istniejących przedsiębiorstw
państwowych wydzierżawiła maszyny i konkurował przedsiębiorca sam z sobą jako
dyrektor przedsiębiorstwa państwowego i udziałowiec spółki).
Drugi sposób tworzenia się
nowego kapitału to kredyt bankowy. W listopadzie 1989 r. banki zaczęły
sprawdzać zabezpieczenia kredytów.